सुस्वागतम २०११ - आढावा, माफी, आभार, आवाहन, शुभेच्छा !

आढावा -

२०१० मध्ये आम्ही नेटभेट वर जास्त लेख लिहिले नाहीत. खरेतर दररोज एक लेख लिहत असताना त्या विषयाचा अभ्यास करुन लेख लिहिण्यासाठी सुमारे तीन तास खर्च व्हायचे. लेख लिहिता लिहिता माझेही ज्ञान वाढत असले तरी ते लेखाच्या विषयांपर्यंतच मर्यादित होते. एकुणच काय तर "नेटभेट" मार्फत ज्ञान देताना (!) माझं स्वतःच ज्ञानार्जन थोडे मागे पडत चालले होते. यावर्षी मी Part Time MBA ला प्रवेश घेतल्यामुळे नेटभेटच्या कामासाठी मिळणारा वेळही कमी झाला. आणि म्हणूनच २०१० मध्ये मी लेखनाला थोडा आराम देउन माझ्यातील वाचकाला जास्त वाव दिला. लेख लिहिणे कमी केले असले तरी नेटभेटशी संबंधीत इतर बर्‍याच उपक्रमांवर काम चालु होते. यापí6;की काही उपक्रम अमलांत आणता आले नाहीत, मात्र त्यावर मी खुप वेळ खर्च केला होता. काही उपक्रम मात्र आकारास आले. अजुनही त्यावर काम चालु आहे. नविन वर्षात आमचे नविन उपक्रम आपल्यासमोर येतीलच.

२०१० मध्ये सर्च इंजिन ऑप्टीमाë1;झेशनची (SEO) काही कामे मी हाती घेतली. नेटभेट वर जाहिराती दाखविण्यासाठी मी बर्‍याच व्यावसायिकांना संपर्क साधला होता. जाहिराती जास्त मिळाल्या नाहीत मात्र त्यांपैकी काही जणांनी मला सर्च इंजिन ऑप्टीमायझेशन आणि वेबसाईट बनविण्याची कामे दिली. सुरुवातील एक प्रयोग म्हणून मी हे काम स्वीकारले आणि पुर्ण केले. त्यानंतर गेल्या १० महिन्यांमध्ये मी २ वेबसाईट्ससाठी सर्च ईंजिन ऑप्टीमयझेशन, एका प्रकल्पासाठी सोशल मिडीया मार्केटींग आणि 4 वेबसाईट्स बनविण्याची कामे पुर्ण केली. तसेच काही प्रतिष्ठीत व्यक्तींसाठी सोशल मिडीया मार्केटींग आणि त्यांचे ब्लॉग सांभाळण्यासाठी चर्चा चालू आहे. या सर्व कामांचा मला बिलकुल अनुभव नव्हता आणि त्यामुळेच कदाचित मला यामध्ये जास्त रस वाटला आणि जास्त शिकताही आले. (पैसेही मिळाले :-))

माफी -

"गुगल अ‍ॅडसेन्स - मराठीसाठी मराठीतून" ही लेखमाला वाचक आणि ब्लॉगरमित्रांना खुप आवडली आणि उपयुक्त ठरली. यामध्ये सांगीतलेल्या युक्त्या वापरुन बर्‍याच मराठी ब्लॉगर्सने अ‍ॅडसेन्स अकाउंट मिळवले असल्याचे त्यांनी अवर्जून फोन करुन, ईमेल लिहून कळवले. ही ल 75;ख मालिका अजुनही पुर्ण झालेली नाही आहे. अ‍ॅडसेन्स अकाउंट मिळविण्यासाठी साधारण दोन महिन्यांचा कालावधी लागेल असे गृहीत धरुन मी मुद्दामहून दोन महिने ही लेखमालिका लांबविण्याचे ठरवले होते. मात्र वेळेअभावी अ‍ॅडसेन्ससंबंधी लेख लिहिणे नंतर शक्यच झाले नाही. मात्र २०११ च्या पहिल्या तीन महिन्यांमध्ये अ‍ॅडसेन्स ची लेखमालिका मी पुर्ण  करेन.

आभार -

नविन लेख लिहिले नसले तरी देखिल २०१० मध्ये नेटभेट.कॉम ची (नेटभेट.कॉम आणि नेटभेटच्या इतर साईट्स मिळून) वाचकसंख्या दुपटीने वाढली आहे. यावर्षी २,६६,२४६ वाचकांनी नेटभेट.कॉमला भेट दिली आणि त्यांनी ११,७१,४८२ (Pageviews) पाने वाचली. या २,६६,२४६ वाचकांपैकी ९८,५०१ वाचक नेटभेट वर पहिल्यांदा आले होते. म्हणजेच १.००.००० नविन लोका 06;पर्यंत आम्हाला यावर्षी पोहोचता आले. यामध्ये नेटभेट.कॉम ही मुख्य साईट आणि नेटभेट ई-पुस्तक लायब्ररी यांचा सिंहाचा वाटा आहे.

नेटभेटला दिलेल्या प्रेमासाठी सर्व वाचकांचे मनापासून आभार !


नेटभेट ई-पुस्तक लायब्ररी मध्ये आतापर्यंत ३५० हून अधिक पुस्तके समाविष्ट करण्यात आलेली आहेत. तसेच आता पुस्तकांची विषयवार मांडणी करण्याचे काम चालू आहे. नेटभेट ई-पुस्तक लायब्ररीचे नविन रूप पाहण्यासाठी आणि नविन आलेल्या ई-पुस्तकांचा रसास्वाद घेण्यासाठी आजच http://ebooks.netbhet.com ला भेट द्या.

आवाहन -

२०११ मध्ये पुन्हा नेटभेट.कॉम वरील लेखांची संख्या वाढविण्याकडे आमचा भर असेल. नविन वाचकोपयोगी उपक्रमसुद्धा आपल्याला नक्कीच आवडतील. त्याचसोबत नेटभेट , ईपुस्तक लायब्ररी, ब्लॉगकट्टा, प्रश्नमंच आणि नेटभेट ई-मासिके हे उपक्रम चालू राहतीलच. मराठी वाचनाला उत्तेजन देणारी नेटभेटची पुस्तक भेट योजना यावर्षी खंडीत झाली होती. या योजनेसाठी आम्ही स्पॉन्सर्सच्या शोधात आहोत. महिन्याला तीन मराठी पुस्तके स्पॉन्सर्स करण्याची आपली ईच्छा असल्यास आम्हाला salil@netbhet.com या पत्त्यावर संपर्क साधावा.

शुभेच 381;छा -

टीम नेटभेट तर्फे आपणा सर्वांना नविन वर्षाच्या खुप खुप शुभेच्छा ! हे वर्ष आपणा सर्वांना, मायमराठीला आणि मराठीच्या सर्व लेकरांना सुखासमाधानाचे आणि भरभराटीचे जावो ही सदिच्छा !

धन्यवाद

सलिल चौधरी

Get NETBHET straight in your inbox / आता नेटभेट मिळवा थेट इमेल द्वारे
Enter your email address / खालील रकान्यात तुमचा इमेल पत्ता द्या.

Netbhet eMagazine December 2010

मित्रहो, नेटभेट ई-मासिकाच्या डिसेंबर अंकाचे म्हणजेच यावर्षीच्या शेवटच्या अंकाचे प्रकाशन आम्ही आज केले आहे. नेटभेट.कॉम वर सातत्याने दर्जेदार लेखन करणारा आपला ब्लॉगर मित्र प्रथमेश शिरसाट याने नेटभेट ईमासिकाच्या या अंकाचे संपादन केले आहे. प्रथमेश पुढील म्हणजेच जानेवारी २०११ या अंकाचे संपादन सुद्धा प्रथमेश करणार आहे. नेटभेट ई-मासिकाच्या निर्मीतीत हातभार लावल्याबद्दल प्रथमेशचे आणि आपले लेख मासिकामध्ये प्रकाशित करण्यासाठी परवानगी दिल्याबद्दल ब्लॉगरमित्रांचे मनापासून आभार !

प्रथमेशने लिहिलेले संपादकीय मी येथे देत आहे. नेटभेट ई-मासिक (ऑनलाईन किंवा डाउनलोड करुन) वाचा आणि आपल्या मित्रमंडळींना ईमेलद्वारे जरूर पाठवा. मराठी ब्लॉगर्सना आणि त्यांनी केलेल्या दर्जेदार लेखनाला जास्तीत जास्त मराठी बांधवांपर्यंत पोहोचविण्यासाठी आम्हाला मदत करा.

संपादकीय -

 " प्रथमेश, तुला यावेळीच्या नेटभेट या ई मासिकाचे संपादन करायचे आहे", असा मला सलील चौधरी यांचा कॉल आला होता आणि मी त्यांना लागलीच होकार कळवला.नेटभेटचे संपादन करायचे म्हणजे काटेकोरपणे लेख वाचणे हे योगायोगाने आलेच. सलील चा फ़ोन येऊन गेल्यावर ब्लोगवरील भ्रमंती चालू केली. नियमित ब्लॉग वाचन होत असल्यामुळे तसा काही त्रास जाणवला नाही.पण लेखांची निवड कशी करायची हा यक्ष प्रश्न उभा राहीला होता माझ्यासमोर ! कारण सगळेच लेख दर्जेदार आणि वैविध्यपूर्ण असे होते. कधी कधी तर वाटत होते की सगळेच लेख निवडावे की काय परंतु लेखन मर्यादा असल्याकारणाने काही संयम आणि बंधने पाळुन लेखांचे अध्ययन करणे महत्त्वाचे होते.

नेटभेट ई मासिकासाठी संपादन करताना अनेक ब्लॉग पाहिले काही जुने होते तर काही नवीन हल्ली हल्लीचे होते अगदी नवेकोरे असे ! प्रत्येकाने आपापल्या शैलीतले खास लिखाण, साहित्य, काव्य,छायाचित्रण, पाककला, चित्रण, ध्वनीमुद्रण, चारोळ्या , गझनी माफ़ करा गझली वगैरे खुप काही दिसले, किती ब्लॉग्ज पाहिले आता आठवत पण नाही ! मराठी ब्लॉगविश्व खरोखरच पुढे येत आहे हे दिसुन येते. प्रत्येक जण काही वेगळे विषय घेऊन किंवा वेगळ्या संकल्पना घेऊन उतरतो या ब्लॉग विश्वात आणि या ब्लॉग परिवाराचा एक भागच बनुन राहतो.   

माझी आणी नेटभेटची गाठभेट योगायोगाने झाली असे म्हणायला काहीच हरकत नाही ! एके दिवशी माझ्या इनबॉक्समध्ये एक ४०-५० पानांचे ई बुक आले. त्यात वैविध्यपूर्ण लेख होते ले वाचत असताना सलिल चौधरींच्या कोणत्या एका दैनंदिन डायरी या विषयावर लिहिलेल्या लेखाकडे नजर गेली. मग मी कुतुहलापोटी नेटभेट.कॉम नक्की पाहण्यासाठी नेटभेट.कॉम वर गेलो तर काय ! माझ्यासमोर इंटरनेट अर्थात महाजालावरील विविध तांत्रिक बाबींवरचे लेख आढळले, त्यात ब्लॊगिंग, संगणकाची सु्रक्षितता तसेच अन्य काही तांत्रिक बाबींबद्दल अफ़ाट माहिती होती. मलाही ही ब्लॉगिंग सोडून इतर गोष्टी माहित होत्या ब्लॉगिंग मी नेटभेट. कॉम मुळेच शिकलो आणि त्याबद्दल मी त्यावरील वैविध्यपुर्ण लेख लिहिणार्‍या सलिलचा आभारी आहे की त्यांनी इतका मोठा माहितीचा खजिना आपल्यापुढे मांडला आहे. मी ही तांत्रिक ज्ञानामध्ये रूची आणि आवड असणारा माणुस आहे, संगणकात नवीन काय बदल होतात कोणकोणती नवीन सोफ़्टवेअर्स उपलब्ध आहेत, काय नवीन अपडेट्स आहे, या आणि यांसरख्या अनेक तांत्रिक लहान सहान बाबींवर मला शोध करायला आवडते. 
नवीन तंत्रज्ञानावर लिहुन आपण इतरांना ही माहिती देऊ शकतो जेणेकरुन त्याचा त्यांच्या दैनंदीन आयुष्यात उपयोग होईल.ही नेटभेट ची संकल्पनाच मुळात मला भावली, आणि मग मी ही नेटभेट. कॉम साठी लिखाण करायचे ठरवल, तसे सलिल ना मेल करुन विचारले असता त्यांनी मला नेटभेट साठी लिहायला सांगितले आणि मग एक आगळावेगळा टेक्नोलिखाण प्रकार नकळत माझ्याकडून होत गेला.जवळपास २२-२३ लेख अद्याप मी दिलेले आहेत, ते कितपत वाचकांना भावले / पटले हे मी सांगण्यापेक्षा त्या लेखांना मिळालेल्या किंवा न मिळालेल्या प्रतिक्रियाच सांगुन जातात. संगणकाच्या माहितिबद्दल तुलनात्मक प्रगती पाहता संगणकाविषयी मराठी जगत पाठी नाही असे म्हटले तरी ते फ़ारसे प्रगत आहे असेही ठामपणे नाही म्हणता येणार. 
नेटभेट. कॉम द्वारे सलिल आणि प्रणव यांनी नेमके हेच महत्त्वाचे योगदान दिले आहे. तंत्रज्ञानावरचे लेख शिवाय इतरही काही वैविध्यपुर्ण लेख, ई पुस्तकांचा खजिना, विविध उपक्रम यांतुन नेहमीच नेटभेट. कॉम ने आपला एक वेगळा ठसा या मराठी ब्लॉगविश्वात उमटवला आहे ही माझ्यासाठीच नव्हे तर तमाम मराठी ब्लॉग वाचकांसाठी अतिशय अभिमानाची अशी बाब आहे.
नेटभेटचे संपादन करताना ब्लॉग लेखकांच्या अनेक शैली उलगडत गेल्या. नेटभेटचे संपादन करताना एक आगळा वेगळा आनंद मिळाला. सलिल ने मला ही सुवर्णसंधी दिल्याबद्दल मी त्यांचा मन:पुर्वक आभारी आहे. या अंकात कोणते लेख आहेत ते अंक वाचताना आपल्या लक्षात येईलच !

नेटभेट ई-मासिक ऑनलाईन वाचा -
http://magazine.netbhet.com


नेटभेट ई-मासिक डाउनलोड करा -
http://goo.gl/tadcM

Get NETBHET straight in your inbox / आता नेटभेट मिळवा थेट इमेल द्वारे
Enter your email address / खालील रकान्यात तुमचा इमेल पत्ता द्या.

कोणत्याही सॉफ्टवेअर किंवा पासवर्ड शिवाय फोल्डर सुरक्षीत ठेवा.

मित्रहो, आज मी तुम्हाला एक अशी युक्ती सांगणार आहे की ज्याद्वारे तुम्ही एखादे भले मोठे किंवा छोटे फोल्डर सुद्धा लॉक करू शकता आणि तेही कोणतेही सोफ्टवेअर न वापरता. म्हणजे आता तुमचे फोल्डर अगदी GB मध्ये का असेना !!! त्याला देखील तुम्ही लोक करू शकता. आहे फक्त एवढेच की आतापर्यंत मी ज्या काही फाईल्स किंवा फोल्डर लॉक करण्याच्या युक्त्या सांगितल्या त्या मध्ये पासवर्ड चा वापर केला गेला. आता तुम्ही फोल्डर लॉक कराल पण पासवर्डशिवाय  !!!ऐकून जरा विचित्र वाटेल पण हे खरं आहे.  ही युक्तीच तशी आहे. चला तर मग शिकूया काय आहे ही युक्ती...

जे फोल्डर तुम्हाला लॉक करायचे आहे ते आधी निवडा. समजा तुम्हाला D Drive वरील mydata नावचे फोल्डर लॉक करायचे आहे (mydata या नावाच्या ऐवजी तुम्हाला जे फोल्डर लॉक करायचे आहे त्याचे नाव लिहावे लागेल कृपया याची नोंद घ्या).

आता तुम्ही Notepad ओपन करा. त्यामधे खाली जी Command दिली आहे ती जशीच्या तशी कॉपी करा आणि ती फाईल Lock.bat या नावाने D drive वरंच सेव्ह करा म्हणजेच तुम्हाला जे फोल्डर लॉक करायचे त्याच ठिकाणी Lock.bat ही फाईल निर्माण होणे आवश्यक आहे. 

ren mydata mydata.{21EC2020-3AEA-1069-A2DD-08002B30309D}

आता तुम्हाला पुन्हा नविन Notepad उघडून खालील Command जशीच्या तशी कॉपी करा आणि ती फाईल  Key.bat या नावाने D drive वरंच सेव्ह करा.

ren mydata.{21EC2020-3AEA-1069-A2DD-08002B30309D} mydata

आता तुम्ही D drive ओपन करा. आणि Lock या फाईलवर डबल क्लिक करा, काय चम्त्कार होईल माहीत आहे तुमचे mydata हे फोल्डर Control Panel च्या icon मध्ये बदललेले दिसेल.

खरी गम्मत तर पुढे आहे, तुम्ही त्या mydata  आयकॉनवर (म्हणजेच मुळचे mydata हे फोल्डर) क्लिक केलेत तर तुम्ही थेट Control Panel मध्ये जाऊन पोहोचाल.

तुम्हाला तुमच्या मुळ फोल्डर मध्ये काही बदल करायचे झाल्यास तुम्हाला Key.bat या फाईलवर डबल क्लिक करावे लागेल म्हणजे तुमचे आधीचे फोल्डर मिळेल.

अधिक गौप्यता राखावी यासाठी तुम्ही Lock.bat या फाईल वर डबल क्लिक करा. एकदा का तुमचे फोल्डर Control panel च्या icon मध्ये बदलले की Key.bat ही फाईल हव्या त्या स्थलांतरित करुन ठेवा. उदा. पेन ड्राईव्ह किंवा दुसर्‍या एखाद्या फोल्डरमध्ये, वगैरे

आणि जेव्हा तुम्हाल मुळ फोल्डर्मध्ये काही बदल करायचे झाल्यास पुन्हा ती Key.bat फाईल मुळ ठिकाणि (म्हणजेच या प्रात्य्क्षिकात D drive वर) स्थलांतरित करा . 

पासवर्डशिवाय एखादे फोल्डर लॉक करण्याची ही अनोखी युक्ती तुम्हाला कशी वाटली हे मला जरुर कळवा. तसेच तुमच्या काही प्रतिक्रिया किंवा सुचना असल्यास त्या सुद्धा मला नक्की कळवा

प्रथमेश शिरसाट   prathmesh.shirsat@gmail.com / http://www.lekhaankan.co.cc/

Get NETBHET straight in your inbox / आता नेटभेट मिळवा थेट इमेल द्वारे
Enter your email address / खालील रकान्यात तुमचा इमेल पत्ता द्या.

गुगल आयडी अर्थात Gmail चा पासवर्ड कसा बदलाल !

गुगल आयडी अर्थात Gmail चा पासवर्ड कसा बदलाल !

आपल्यापैकी ९० % पेक्षा जास्त लोकांचे gmail IDs असतात, त्याहून ही जास्त तर एकेकांचे २ किंवा २ पेक्षा जास्त IDs देखील असतात. बरं या सगळ्यांना एकच पासवर्ड ठेवायची बरेच जणांची इच्छा असते तर काहींना आपला आत्ताचा पासवर्ड बदलायचा असतो. पण हे सगळे अतिशय सोपे असले तरी बर्‍याच जणांना हे नक्की करायचे कसे याची माहीतीच नसते. अशा नवख्या मंडळींना हा लेख नक्कीच उपयोगी पडेल असे वाटते.चला तर मग शिकूया आपल्या gmail अकाऊंटचा पासवर्ड कसा बदलायचा ते. तुम्ही जेव्हा Gmail ला लॉगिन होता. त्यावेळी तुम्हाला ३-४ पर्याय दिसत असतील डाव्या हाताला अगदी वरती म्हणजेच इंग्रजीत टॉपला. तिकडून Setting हा पर्याय निवडा.

तुमच्या समोर Settings या पर्यायाअंतर्गत उपलब्ध असणार्‍या विविध बाबी दिसतील. त्यातून Accounts and Import हा पर्याय तुम्ही निवडा.

Accounts and Import वर क्लिक केल्यावर, तुम्हाला नवीन एक लिंक एक्स्प्लोर झालेली तुम्हाला दिसेल. त्यातून Google Account Settings या लिंकवर क्लिक करा.

Google Account Settings वर क्लिक केल्यावर एक नविन विंडो उघडेल तुमच्यासमोर. त्यातून Change Password या लिंकवर क्लिक करा.

Change Password ची लिंक एक्स्प्लोर होऊन तुम्हाला थेट पासवर्ड बदलायला सांगणारे एक नवीन पान दिसेल. त्यात तुम्हाला तुमचा आधीचा म्हणजेच जुना पासवर्ड सर्वात आधी टाकावा लागेल त्यानंतर मग नवीन पासवर्ड आणि पुढे तोच नविन लिहीलेला पासवर्ड पुन्हा लिहावा लागेल आणि मग Save या बटणावर क्लिक करा.

Save या बटणावर क्लिक केल्यावर जर दिलेला जुना , नविन आणि पुन्हा नविन पासवर्ड हा क्रम जर बरोबर असेल तर तुम्हाला तुमचा पासवर्ड बदलला आहे असे दर्शवणारे शब्द दिसतील. अन्यथा तुम्हाला पुन्हा ह्या तीन गोष्टी काळजीपूर्वक भराव्या लागतील.

सगळे पासवर्ड योग्य आणि अचूक असतील तर तुम्हाला वरील आकृतीत दाखविल्याप्रमाणे संदेश दिसेल आणि तुमचा नविन पासवर्ड वापरण्यास तुम्ही सज्ज असाल.पुन्हा आपल्या Gmail मधील Inbox वर जाण्यासाठी Gmail वर क्लिक करा

Gmail ID चा पासवर्ड बदलण्याविषयी लिहीलेला हा लेख आपल्याला कसा वाटला हे मला नक्कीच कळवा.

आपल्या काही सूचना किंवा अडचणी असतील तर त्याही आमच्यापर्यंत पोहोचवा.

प्रथमेश शिरसाट                   prathmesh.shirsat@gmail.com / http://www.lekhaankan.co.cc/  

Get NETBHET straight in your inbox / आता नेटभेट मिळवा थेट इमेल द्वारे
Enter your email address / खालील रकान्यात तुमचा इमेल पत्ता द्या.

Gmail Security Check List

तुम्ही जीमेल (Gmail) वापरता का? उत्तर "हो" असेल तर इथे लक्ष द्या. (जीमेल अकाउंट नसलेला नेटकरी अजुन मला तरी भेटलेला नाही !).

ईमेल्स साठी आपण हमखास Gmail वापरतोच पण त्याच सोबत मिळणार्‍या Gtalk, Google Docs, Orkut, blogger या सेवांसाठीपण आपण Gmail वापरतो. त्यातच Gmail ने 7 GB हून अधिक जागा ईमेल्ससाठी मोफत उपलब्ध करून दिली आणि आपण ईमेल्स डिलीट करणे कायमचे विसरून गेलो. तर असा हा Gmail Inbox आपल्या जीवनाचा अविभाज्य भाग बनला आहे यात कुणाचेच दुमत नसावे. Gmail मध्ये आपला बराच महत्त्वाचा डेटा आणि माहिती समावलेली असते म्हणूनच Gmail अकाउंट हॅकर्स पासून सुरक्षीत ठेवणे अत्यावश्यक आहे.
गेल्या काही महिन्यात Gmail अकाऊंट हॅक होण्याचे प्रकार वाढले आहेत आणि म्हणून गुगलकाकांनी स्वतःच जीमेल अकाउंट जपण्याविषयीची माहिती जीमेल वापरकर्त्यांसाठी उपलब्ध करून दिली आहे. Gmail Security Check List या लिंकवर ही माहिती उपलब्ध आहे. नेटभेटच्या वाचकांसाठी  ही माहिती मी मराठीत (थोडक्यात) देण्याचा प्रयत्न करत आहे.


जीमेल सीक्युरीटी चेकलीस्ट मुख्यत्वे ५ भागांत विभागलेली आहे. प्रत्येक भागामध्ये २-३ उपविभाग आहेत. या लेखामध्ये आपण या ५ मुख्य प्रकारांची थोडक्यात माहिती घेणार आहोत.


Part 1: Your Computer (संगणक)


या भागामध्ये तुमच्या संगणकाच्या सुरक्षेसंबंधी टिप्स दिल्या आहेत. संगणकामधील व्हायरस आणि मालवेअर वेळीच शोधुन त्यावर उपाय योजना करणारे अँटीव्हायरस सॉफ्टवेअर्स इंस्टॉल करणे आणि अद्ययावत ठेवणे याबाबत येथे माहिती देण्यात आली आहे. तसेच गुगल पॅक मध्ये मिळणार्‍या मोफत अँटीव्हायरस सॉफ्टवेअर्सची आणि इतर उपयोगी अँटीव्हायरस सॉफ्टवेअर्सच्या लिंक्स देखिल येथे देण्यात आल्या आहेत.
संगणकाची ऑपरेटींग सीस्टम आणि इतर प्रोग्राम्स (Third party softwares) सुरक्षीत आणि अद्ययावत ठेवण्याबाबत टीप्स देखिल यामध्ये देण्यात आल्या आहेत.


Part 2: Your Browser (इंटरनेट ब्राउजर)


इंटरनेट ब्राउजर्स हे कोणत्याही हॅकर्सचे किंवा व्हायरसेसचे आवडते अप्लिकेशन असते कारण संगणकामध्ये किंवा ईमेल अकाऊंट मध्ये शिरकाव करण्यासाठीचा हा सर्वाधिक सोपा मार्ग आहे. इंटरनेट एक्स्प्लोरर, क्रोम, फायरफॉक्स, ओपेरा, सफारी यापैकी आपण वापरत असलेले ब्राउजर्स आणि add ons /extensions अद्ययावत ठेवण्याबद्दल माहिती या भागात देण्यात आलेली आहे. माझ्या मते गुगल क्रोम हा सध्याचा सर्वाधिक सुरक्षीत मानला गेलेला वेब ब्राउजर आहे.

Part 3: Your Google Account (गुगल अकाउंट)

जीमेल अकाउंटचा पासवर्ड सतत बदलत राहण्याचे महत्त्व, हॅक केलेला/विसरलेला पासवर्ड परत मिळविण्या संबंधीची माहिती आणि चांगला पासवर्ड निवडण्यासंबंधीच्या काही टीप्स या भागात देण्यात आल्या आहेत.

Part 4: Your Gmail Settings (जीमेल सेटींग्ज)

जीमेल अकाऊंटमध्ये असलेल्या सेटींग्ज देखिल ईन-बॉक्सच्या सुरक्षीतते संबंधी उपयुक्त ठरतात. उदाहरणार्थ जीमेल सोबत http:// ऐवजी HTTPS:// हा सुरक्षीत प्रोटोकॉल वापरणे, जीमेल ईनबॉक्समध्ये सगळ्यात खाली "Last account activity" नमूद केलेली असते तिच्या सहाय्याने आपल्या ईमेल अकाउंटमध्ये झालेल्या काही गैरप्रकारासंबंधीची माहिती मिळवणे अशा टीप्स जीमेल सेटींग्ज या भागात दिलेल्या आहेत.

Part 5: Final Reminders (आणखीन काही महत्त्वाच्या सूचना)

• जीमेल कधीही कोणत्या मेसेज किंवा ईमेलद्वारे तुमचे युझरनेम आणि पासवर्ड संबंधी विचारणा करणार नाही. त्यामुळे अशी विचारणा करणार्‍या ईमेल्सपासून सावध रहा.
• तुम्हाला पाठविल्या गेलेल्या कोणत्याही लिंकवर क्लिक करुन त्यानंतर तुमचा ईमेल पत्ता आणि पासवर्ड टाईप करु नका. नेहमी https://mail.google.com किंवा https://gmail.com/ हा पत्ता ब्राउजर मध्ये टाईप करुनच आपला ईमेल बॉक्स उघडावा.
• इतर वेबसाईट्सना आपला जीमेल पासवर्ड देऊ नका कारण या वेबसाईट्सच्या सत्यासत्यतेची खात्री गुगल देउ शकत नाही. (सध्या अनेक सोशल नेटवर्कींग साईट्समध्ये आपल्या Gmail contacts ला आमंत्रणे पाठविण्याची सोय असते. पुर्णपणे खात्री असल्याशिवाय अशा साईट्सना आपला पासवर्ड देऊ नये.
• "Stay signed in" या पर्यायाचा वापर तेव्हाच करा जेव्हा तुम्ही स्वतःचा संगणक वापरत असाल. कॉलेज, हॉटेल, सायबर कॅफे किंवा ऑफीसमधील संगणकांचा वापर करताना या पर्यायाचा कटाक्षाने वापर टाळा.
• ईमेल वाचुन झाल्यावर Sign Out  करायला विसरु नका.

मित्रहो, तशा साध्यासोप्या वाटणार्‍या या टीप्सकडे दुर्लक्ष करु नका. ऑनलाईन सुरक्षेची सुरुवात आपल्या ईमेल अकाउंटपासून आजच करा.

Get NETBHET straight in your inbox / आता नेटभेट मिळवा थेट इमेल द्वारे
Enter your email address / खालील रकान्यात तुमचा इमेल पत्ता द्या.

Stop Spam, Read Books !

"तुम्ही गुगल बुक्स (Google Books) साठी काम करत आहात आणि हे कदाचित तुम्हाला माहित नसेल !"

मित्रहो, हे वाक्य वाचकांचं लक्ष वेधून घेण्यासाठी वापरलेलं नसून ते तंतोतंत खरं आहे.  आज आपण एका भन्नाट innovation बद्दल माहिती घेणार आहोत. या innovation (माफ करा, परंतु innovation साठी उचित मराठी शब्द सापडला नाही !) चे नाव आहे reCaptcha (री कॅप्चा).

reCaptcha हे एका सॉफ्टवेअरचे नाव आहे. हे सॉफ्टवेअर वापरकर्त्या मशिन व मानवा मधिल फरक ओळखण्यासाठी वापरले जाते.

वरील चित्र पाहून reCaptcha म्हणजे काय याची कल्पना तुम्हाला आली असेलच. बरेच संगणक प्रोग्राम्स (यांना बॉट्स - Bots असे म्हणतात) इंटरनेटवर स्पॅमींग (Spamming) करत असतात. तुम्ही जर ब्लॉग लिहत असाल तर बर्‍याचदा काही निरर्थक कमेंट्स सतत ब्लॉगवर आलेल्या तुम्ही पाहिल्या असतील. अशा स्वयंचलित कमेंट्स लिहिणे, वेब फॉर्म्स  भरणे किंवा संगणकीय प्रोग्राम्सच्या सहाय्याने वेबसाईट्सचे सदस्यत्व मिळवणे (Registration) असे spammers चे उपद्व्याप थांबविण्यासाठी reCaptcha चा वापर होतो.

काही वर्षांपुर्वी याहु.कॉमवर अचानक असा बॉट्सचा हल्ला झाला होता आणि काही मिनिटातच लाखो याहु ईमेल आयडी बनवून याहुची सर्वर यंत्रणा पुर्णपणे ठप्प करण्यात हॅकर्स्/स्पॅमर्स यशस्वी झाले होते. यावर उपाय म्हणून पुढे Captcha चा वापर करण्यात आला. पुर्वी Captcha म्हणजे काही वेड्यावाकड्या अक्षरांचा संच होता. असे साधेसुधे Captcha वाचण्यासाठीचे प्रोग्राम्स स्पॅमर्सने लवकरच विकसीत केले. मात्र reCaptcha किंवा अधुनिक Captcha मध्ये शब्दांमध्ये एक आडवी रेषा मारून किंवा वरखाली अक्षरे मांडण्याची नविन पद्धत वापरली जाते. ही पद्धत आतापर्यंत तरी यशस्वी ठरली आहे.

reCaptcha ची एवढी ओळख पुरे. आता आपण यामध्ये दडलेल्या Innovation कडे पाहुया. गुगल बुक्स (Google Books) ही गुगलची सेवा सर्व छापील पुस्तकांचे digitisation करते. थोडक्यात छापील पुस्तके जगातील कोणत्याही व्यक्तीला कोठुनही वाचता येतील अशी सोय Google Books मध्ये करण्यात आलेली आहे. सर्व जुन्या आणि दुर्मीळ पुस्तकांचे गुगल द्वारे स्कॅनिंग केले जाते. आणि त्यानंतर OCR (Optical character reader) या पद्धतीचा वापर करुन स्कॅन केलेले चित्ररुपातील पुस्तक शब्दात रुपांतरीत केले जाते. मात्र OCR ही टेक्नॉलॉजी अजूनही पुर्णपणे विकसीत झालेली नाही आहे, त्यामुळे बरेच शब्द वाचताना OCR  कडून चुका होत असत.

हा प्रश्न सोडविण्यासाठी reCaptcha च्या विकासकांनी एक अप्रतीम कल्पना वापरली. जे शब्द OCR च्या माध्यमातून संगणकांना वाचता येत नाही ते शब्द माणसांकडून म्हणजे इंटरनेट वापरणार्‍या तुमच्या आमच्यासारख्या माणसांकडून वाचून व लिहून घेतले जातात. reCaptcha भरताना आपण दोन शब्द लिहितो. यापैकी एक शब्द स्पॅम पासून रक्षणाचे काम करतो तर दुसरा शब्द OCR वाचू न शकलेला पुस्तकातील शब्द असतो. अनेक वेब फॉर्म्स भरताना, ईमेल पत्ता बनविताना, ब्लॉगवर कमेंट्स लिहिताना आपण नकळत गुगल बुक्सचे digitisation करत असतो.

असे २०० दशलक्ष शब्द या जगातील सर्व ईंटरनेट वापरकर्ते मिळून दररोज सोडवत असतो. एक reCaptcha सोडवण्यासाठी साधारण १० सेकंद लागतात. एका व्यक्तीसाठी हा खुप थोडासा वेळ आहे मात्र एकत्रितरीत्या या कामावर १,५०,००० तास (man hours) दररोज खर्च होतात. ईंटरनेटची प्रचंड ताकद आणि अतिशय चातुर्याने एका महाकठीण प्रश्नासाठी शोधलेले सोपे उत्तर पाहून थक्क व्हायला होतं.

तुम्ही विचाराल की जर संगणकाला तो शब्द नीट वाचता येत नसेल तर आपण टाईप केलेला शब्द बरोबर आहे हे reCaptcha ला कसे कळते? याचे उत्तर असे आहे - reCaptcha मध्ये दोन शब्द दिलेले असतात. यापैकी एक शब्द संगणकाला बरोबर वाचता आलेला असतो. या दोन शब्दांची जोडी अनेक वेळा reCaptcha मध्ये वापरली जाते. आणि सर्व ठिकाणाहून आलेल्या उत्तरांची तुलना करुन दुसरा शब्द ओळखला जातो.

हे innovation आधी reCaptcha च्या मुळ शोधकर्त्याने वापरले की गुगलने ते मला कळू शकलेले नाही. गुगलने काही वर्षांपुर्वी reCaptcha विकत घेतली तेव्हा स्पॅम प्रोटेक्शन हे यामागील एकमेव कारण वाटत होते. मात्र गुगलच्या स्मार्ट इंजिनीअर्सने reCaptcha चा अधिक चांगल्या रीतीने उपयोग करून घेतला.

इंटरनेट वापरकर्त्यांच्या वेळेचा, ज्ञानाचा वापर करून घेण्याच्या या पद्धतीला Crowd computing  किंवा Crowd sourcing असे म्हणतात. Crowd sourcing चे आणखी एक उत्तम उदाहरण म्हणजे wikipedia हा जगाचा ज्ञानकोष. Wikipedia वर ९.२५ दशलक्ष लेख (२५० भाषांमध्ये) लिहिले गेले आहेत. हे सर्व लेख जगातील विविध भागातील विविध माणसांनी लिहिले आहेत. फेसबुक या जगातील सर्वात मोठ्या सोशल नेटवर्क मध्ये किंवा ट्वीटर सारख्या सेवेत १४० अक्षरांच्या सहाय्याने आपण माहितीचे/ज्ञानाचे डोंगर उभारत आहोत. ही सर्व Crowd sorcing ची उदाहरणे आहेत. मात्र Crowd sourcing फक्त इंटरनेट पर्यंत मर्यादित नाही आहे. अमेरीकेमध्ये एक street power greed चा प्रयोग सध्या केला जात आहे. या मध्ये highways वर रस्त्याच्या खाली उर्जा जमा करणारी यंत्रे पेरलेली असतात. पुर्ण रस्ता हा अशा यंत्रांची एक चादरच असते. दिवसा या रस्त्यांवरुन भरधाव वेगाने धावणार्‍या गाड्यांच्या गतीजन्य उर्जेला या यंत्रांमध्ये साठवून ठेवले जाते आणि रात्री रस्त्यांवरील दिवे उजळविण्यासाठी याच उर्जेचा वापर केला जातो. हा देखिल crowd sourcing चाच एक प्रकार आहे.

मित्रांनो, यापुढे आपल्या आवडत्या ब्लॉगला किंवा लेखाला कमेंट लिहिताना  reCaptcha सोडवायला लागला तर कंटाळा करु नका. जगाचे ज्ञान वाटण्याच्या विधायक कामात मदतही होईल आणि ब्लॉगरला कमेंट वाचून आनंदही होईल. By the way नेटभेट वर कमेंट करण्यासाठी  reCaptcha सोडवावा लागत नाही, त्यामुळे तुम्ही बिनधास्तपणे कमेंट्स देऊ शकता :-)

reCAPTCHA - As explained on it's website -  http://www.google.com/recaptcha/learnmore

reCAPTCHA is a free CAPTCHA service that helps to digitize books, newspapers and old time radio shows. Check out our paper in Science about it (or read more below).

A CAPTCHA is a program that can tell whether its user is a human or a computer. You've probably seen them — colorful images with distorted text at the bottom of Web registration forms. CAPTCHAs are used by many websites to prevent abuse from "bots," or automated programs usually written to generate spam. No computer program can read distorted text as well as humans can, so bots cannot navigate sites protected by CAPTCHAs.

About 200 million CAPTCHAs are solved by humans around the world every day. 

In each case, roughly ten seconds of human time are being spent. Individually, that's not a lot of time, but in aggregate these little puzzles consume more than 150,000 hours of work each day. What if we could make positive use of this human effort? reCAPTCHA does exactly that by channeling the effort spent solving CAPTCHAs online into "reading" books.

To archive human knowledge and to make information more accessible to the world, multiple projects are currently digitizing physical books that were written before the computer age. The book pages are being photographically scanned, and then transformed into text using "Optical Character Recognition" (OCR). The transformation into text is useful because scanning a book produces images, which are difficult to store on small devices, expensive to download, and cannot be searched. The problem is that OCR is not perfect.

reCAPTCHA improves the process of digitizing books by sending words that cannot be read by computers to the Web in the form of CAPTCHAs for humans to decipher. More specifically, each word that cannot be read correctly by OCR is placed on an image and used as a CAPTCHA. This is possible because most OCR programs alert you when a word cannot be read correctly.

But if a computer can't read such a CAPTCHA, how does the system know the correct answer to the puzzle? Here's how: Each new word that cannot be read correctly by OCR is given to a user in conjunction with another word for which the answer is already known. The user is then asked to read both words. If they solve the one for which the answer is known, the system assumes their answer is correct for the new one. The system then gives the new image to a number of other people to determine, with higher confidence, whether the original answer was correct.

Currently, we are helping to digitize old editions of the New York Times and books from Google Books.

Get NETBHET straight in your inbox / आता नेटभेट मिळवा थेट इमेल द्वारे
Enter your email address / खालील रकान्यात तुमचा इमेल पत्ता द्या.